Misbah Hicri
Misbah Hicri
Giriş Tarihi : 13-02-2018 12:29

“HER BİLDİĞİNİ SÖYLEME AMA HER SÖYLEDİĞİNİ BİL”

 

            Bazı konuşanlar, bazı yazanlar  aklına gelen her şeyi söyler, yazarlar. O sözün nere gittiğini ne anlam taşıdığını, çevreyi nasıl kırıp döktüklerini düşünmeden... Oysa bazı sözleri söylemeden düşünüp söylenilmeli… Hani derler “boğaz kırık düğümdür.” İşte onun içindir, siz siz olun bin düşün bir söyleyin. Yazacağın her cümlenin hesabını verebilmelisin. "Boğazım düzdür" demek biraz da etik değerleri hiçlemektir. Yoksa, her doğruyu her yerde   söylemek kimi zaman nahoş olaylara sebebiyet verir.

            Yaşımız hayli ilerlemiş her gün insan yeni bir kelime öğreniyor. İlim bir derya herkesin mutlaka bir eksiği vardır. Ama kendini farklı kılma adına söyledikleri kelimelerin anlamını bilmeden ve karşı tarafın düştüğü durumu anlamadan nasıl bir “aptallık, ahmaklık” içinde olduklarını bilmemelerine kızsan ne fayda. Onlar ilacı olmayan bir hastalığa yakalandıkların farkında değiller.

Adamın biri yeni kuyumculuğa başlamıştı. Dükkânına ziyarete gittiğimizde  “Paramın hepsini hasa yatırdım.” Deyince ister istemez yanımızdaki arkadaş sordu. “Has”  bildiğimiz marul mu? Deyip “bu kadar yatırılır mı” demeden edemedi. O bilgiç davranıp şöyle yan gözle bize bakıp acemiliğimizi bağışlamış bir tavırla “has” saf, külçe  altın olduğunu söyledi. Sonra "nakit, sıcak" gibi  laflar etti, anlamadıksa da oralı olmadık.

            Bir gün halı almaya gitmiştik. Orada çalışan biri bana “arz ettiğin gibi” deyince halı pazarlığını bırakıp dostane bir şekilde sordum. “Sen kaç yaşındasın?”  O da “ben senin iki ömründeyim” dedim. “Senin tahsilin nedir?” deyince o da “ilkokul mezunuyum” dedi. Sorularıma rahatlıkla cevap veriyordu. Gerisinde neler olduğunu bilmiyordu. Ona  “ben üniversite bitirmişim ve emekli öğretmenim” dedim.

Benim ne söyleyeceğimi anlamamıştı. Ona “arz etmenin ne demek olduğunu” sordum.   Kem-köm etti, sustu. Ona “arz etmenin” sunma, dilek olduğunu bu kelimenin küçüklere mahsus olduğunu, büyüklerin emredeceğini, ayrıca küçüklerin büyüklerden “istirham” edeceğini, “arz ettiğiniz gibi” demek yerine “buyurduğunuz gibi” demeliydiniz. Büyüklerin küçüklere “rica” edeceğini ricanın bir emir telaki edilmesi gerektiğini söyleyince utandığı her halinden belliydi. Rica bir emirdir ve küçükler büyüklerden rica edemez!

Kelimenin ne anlama geldiğini bilmeden konuşmasının yanlışlığını anlamıştı. Bir sınavdan geçiyormuşçasına kızardı, bozardı, sonunda da özür diledi. Sağ olsun akıllı, terbiyeli biriydi... Ben onun sözünü sürçü lisan olarak kabul ettim.   Kelimeyi yanlış duyduğunu ve yanlış kullandığını bu vesileyle öğrenmiş oldu.

Yine bir anımı paylaşayım. Şeyh dedikleri alim olarak bildiğimiz biri, bir taziyede dua ederken "yarabbi senden rica ediyorum" demesi doğrusu beni çok utandırmıştı. Bir kul Allah'tan nasıl rica edebilir. Halini arz eder, istirham eder, yalvarır, yakarır...

            Son günlerde çocuk yaşlardakilerin kendisinden kırk-elli yaş büyüklere “hacı, hoca, sofi” söylemlerinin dillerde pelesenk olduğunu görünce şaşırmamak, üzülmemek elde değil; Şu sokaktaki “alo, hop,  hey” gibi nice argo söylemlerin bizleri rahatsız ettiğini duymamıza rağmen tepki olmasa da öğüt anlamında bir şey söylemeden çekip gitmenin bizim için bir eksiklik olduğunu biliyorum. Ama söylesen sözlerin havada kalır. Eminim evde de onlar büyüklere karşı nasıl hitap edileceğini bilmezler ve kendi çocuklarına dahi söylememişlerdir. Buna tatlı dille anlatıyorum ama insanımız sanki sana bir paye biçiyormuş gibi böbürleniyor. Oysa bu tür kelimeler insanların birbirine saygı da zorlandıklarındandır.

Kimi söz var en kötü durumu düzeltir. Bazı sözler var ki en iyi sohbetin havasını buz keser. Kimisi kendini farklı kılma adına konuşur, kimisi saygı derken sevgi derken tam da zıddına bulanır. Hadi düzeltebilirseniz düzeltin. Bu sözler yapıcılık yerine ne kadar yıkıcı olduğunu görürsünüz. “Kem söz sahibine aittir “desek de niçin söylensin ki…

Ahlak dedik ya! Duyulmamış fıkra yoktur, bir kez daha paylaşmış olayım. Bir gün su, ateş ve ahlak dostluk kurarlar. Birbirlerini kaybedince bir daha birbirlerini nasıl göreceklerini sorarlar. Su, nerede yeşil bir vaha, şırıltı duydunuzsa bilin ki ben ordayım. Ateşe sıra gelince; ateşte nerede bir duman yükseldiğini görürseniz bilin ben de ordayım. Ahlaka sıra gelince ahlak bir kez kaybolmayı görmeyesiniz. Kaybolduğum yerde yaşamak mümkün değildir. Beni daha bulmasınız. Su boğar, ateş yakar. Ahlak yaşam için gerekli olan, cömertlik, bağışlama,  saygı, sabır ve erdemliliktir. Kısacası adabı muaşeret (görgü kuralları) dır.  

Kimin kime niçin, neden söylediği meçhul… Oysa bu insanların karşısındakini ne kadar hafife aldıkları gerçeğini anlamak gerekir. Düşünür Claudius’un anlamlı  sözünü onun için başlığa aldım...

NELER SÖYLENDİ?
@
Misbah Hicri

Misbah Hicri

DİĞER YAZILARI  TÜRKÜLEŞEN YAŞAMLAR 08-06-2019 14:20 ANNEMİN ACI GERÇEĞİ 23-05-2019 21:48 “AX URFAM SENİ KİMLERE ANLATSAM” 30-04-2019 22:39 GOLAN TEPELERİ’N DEN BU GÜNE 25-04-2019 12:22 ŞAHİN DOĞAN“HAKİKATIN İZİNDE” 13-04-2019 15:27 VİRANŞEHİR’İN İSMİ NE OLSUN? 29-03-2019 14:49 BAŞKASININ AKLIYLA YAŞAMAK 26-03-2019 15:13 "DİLDEKİ DÜGÜM" 13-03-2019 14:05 DÜNYA KADINLAR GÜNÜ 09-03-2019 16:19 HER İNSAN BİR HAYVAN TERBİYECİSİDİR 10-02-2019 17:55 ŞU POŞET MESELESİ 13-01-2019 17:39 “NANKÖRLÜK SEVGİNİN MEZARIDIR” 20-12-2018 10:55 SAMİMİ İNSAN, DEĞERLİ DOST 07-11-2018 15:35 URFA OLARAK NİHAT ÇİFTÇİYE SAHİP ÇIKMALIYIZ 30-10-2018 11:55 “KIVIRLIK KUŞLARI” 30-10-2018 11:54 NİHAT BAŞKAN’IN BAŞARISI 15-10-2018 13:04 MEZOPOTAMYA’NIN KIRGIN ÇİÇEKLERİ 29-09-2018 10:55 “ARSİMA” “Haziran Kokulu Düşler” 24-09-2018 10:54 TARSUS’TA İMZA VE YENİ DOSTLAR 21-09-2018 16:41 MERSİN’DE İMZA GÜNÜ 13-09-2018 20:49 KELİMELERLE HASBİHAL 30-07-2018 11:34 GAZETECİLER VE BASIN BAYRAMI 26-07-2018 16:50 “GÖKYÜZÜ MELEKLERİ-SURİYE-" 22-07-2018 17:59 “KALBİME BİR SEN DÜŞTÜ” 12-07-2018 14:45 Göbekli Tepe Unasco Dünya Kültürel Mirası Listesine Alındı 07-07-2018 21:17 GÜZEL VE ÖZLÜ SÖZLER 10-06-2018 22:10 “KELİMELER KİBİR VE TELAŞ” 28-05-2018 10:48 SESSİZ VE SADE BİR KALEM MEHMET AKBAŞ 23-05-2018 14:06 HAYATMEKTEB 21-05-2018 00:26 KELİMELERDEN TAT ALMAK 09-05-2018 18:26 EMEKSİZ YAZILAN YAZI, KEYİFSİZ OKUNUR 04-05-2018 12:33 “YUSUF YUSUF” 17-04-2018 10:33 HİKÂYELERİ UNUTULAN KAHRAMANLAR 11-04-2018 13:20 YİRMİ YIL DİLE KOLAY 18-03-2018 22:34 MİNYATÜR SAVAŞLAR 12-03-2018 19:49 GAZETECİLİK MESLEĞİNE DEĞER VERMEK 07-03-2018 14:23 YAZARIN GÖREVİ 26-02-2018 23:01 URFA’YI HASBİ SEVMEK… 22-02-2018 12:04 MEHMET BÖKE’NİN ŞİİRİ 19-02-2018 21:26 PARAN KADAR KONUŞ 16-02-2018 16:18 “HER BİLDİĞİNİ SÖYLEME AMA HER SÖYLEDİĞİNİ BİL” 13-02-2018 12:29 HAYVANLARIN DİLİ OLSAYDI 11-02-2018 20:22 UĞUR VE UĞURSUZLUK 01-02-2018 21:07 HALİL COŞKUN’UN KALEMİNDEN “AYRIKOTU” 30-01-2018 22:16 ELEKTRİK DEYİNCE 27-01-2018 10:31 RESİM SANATINDA GEÇEN ÖMÜRÜ 10-01-2018 11:52 ÇEVREYİ SAHİPLENME 06-01-2018 17:40 TÜRKÜLERLE URFA VE YAŞAM 28-12-2017 13:02 URFA BASIN TARİHİ VE YEREL GAZETECİLİK 25-11-2017 17:38 İYİ PARTİ, YAŞANANLAR, BEKLENTİLER 21-11-2017 18:36 DÜĞÜN SEVİNCİN DIŞA VURUMUDUR 18-11-2017 15:05 MÜSLÜM ÜZÜLMEZ'İN YENİ KİTABI 15-11-2017 22:12 TÜRKİYE'DEKİ SURYELİLER 09-11-2017 14:20 Osman erkan’ın yeni şiir kitabı “eğri oturan” 29-10-2017 17:14 ÖĞRETMEN OLMAK BİR AYRICALIKTIR. 19-10-2017 01:55 DİL BAYRAMI 16-10-2017 23:03
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  •   Takım P O
  • 1 Galatasaray 69 34
  • 2 Medipol Başakşehir 67 34
  • 3 Beşiktaş 65 34
  • 4 Trabzonspor 63 34
  • 5 Yeni Malatyaspor 47 34
  • 6 Fenerbahçe 46 34
  • 7 Antalyaspor 45 34
  • 8 Atiker Konyaspor 44 34
  • 9 Alanyaspor 44 34
  • 10 Kayserispor 41 34
  • 11 Çaykur Rizespor 41 34
  • 12 Sivasspor 41 34
  • 13 MKE Ankaragücü 40 34
  • 14 Kasımpaşa 39 34
  • 15 Göztepe 38 34
  • 16 Bursaspor 37 34
  • 17 BB Erzurumspor 35 34
  • 18 Akhisarspor 27 34
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
ANKET OYLAMA TÜMÜ
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
Şanlıurfa'da En tatlı müze
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA