Rabia Uyğur
Rabia Uyğur
Giriş Tarihi : 12-03-2018 16:50

İdris Peygamberin Urfa tarihi

Rivayete göre eski Yunanlılar Enoch’un (Enoch=Hermes = İdris Peygamber = Uhnud, bu dört ismin aynı kimse olduğu kabul edilmektedir.) insanlara şehirler kurmayı öğrettiğini ve onun devrinde 180 şehir kurulduğunu, bunların en küçüğünün Urhai veya diğer bir okunuşla Orhay yani Urfa olduğu söylenilmektedir. Bu rivayete göre İdris peygamber Nuh peygamberden önce geldiğinden Urfa Nuh tufanından önce kurulmuştur. Nuh tufanında bütün dünya gibi Urfa’da harap oldu. Fakat tufandan sonra dünya yeniden kuruldu ve Urfa da tarihte ki yerini aldı. Yine anlatıldığına göre Nuh tufanından sonra Babil’de hüküm süren Nemrut üç şehir inşa etmişti. Bunlardan biri de Urfa şehridir. Bu şehir önce Arach ve daha sonra zaman süreci içinde Erech, Orhay, Edessa ve Ruha isimlerini almıştır,

 

‘’Bu konuda yapımış olduğumuz Şanlıurfa Tarihinin gerçekliği’’

 

Urhai veya Orhay ismi, Urfa’nın ilk sakinleri olan Arami-Süryanilerin verdiği isimdir. Daha sonra Urfa’ya gelen Helenler Edessa ismini verdiler,Helenlerin verdiği Edessa ismi,suyu bol,anlamına gelmektedir. Helenlerin verdiği Edessa ismi,suyu bol,anlamına gelmektedir. Urfa’nın içinden akan Karakoyun (Daysan) deresi ve kaynayan pınarlardan dolayı suyu bol bir şehirdi,Urfa’ya Edessa isminden başka yine suyu güzel çeşme anlamına gelen,Kaliruha” adı da verilmiştir.İslam’ın fethinden sonra Müslüman Araplar ve kürtler tarafından “Kaliruha”nın “Kali,heceleri atılmış ve sadece “Ruha” heceleri kullanılmıştır. İkinci bir rivayete göre Orhay kelimesinin hafif bir değişikliğe uğratılmasıyla Ruha ismi verilmişti. Böylece şehir, İslam’ın fethinden sonra Müslümanlar tarafından artık “Ruha”olarak adını duyurmuştu Osmanlı devrinde sonra ise Urfa denilmeye başlanmıştır. Başka bir rivayetle Orhay isminin Urfa’ya dönüştürülmesi daha uygun görülmüştü

 

Belli Başlı Dönemlerde Şanlıurfa (Kurtuluş Savaşı Öncesi, Cumhuriyet Dönemi

 

URFA’DA SELEFKOSLAR DEVRİ

Makedonya kralı Büyük İskender (ö. M.Ö.323) Urfa’yı M.Ö. 331 yılında zapt eder. Büyük İskender, bütün Ön Asya’yı Çin’e kadar fetheder. Vefat edince, ülkesi komutanları arasında paylaştırılır. Bunlardan Antiyochus, Seleucus Nikator ile birlikte bütün Anadolu ve Suriye bölgesine hâkim olmuştu. Antiyochus’un ölümünden sonra Seleucus tek başına Suriye bölgesinde ve bütün büyük Asya’da Hindistan’a kadar Babilonya denilen bu bölgede 21 yıl hüküm sürdü. Bu sebeple bu devlete Selefkoslar devleti denildi. Urfa, M.Ö. II. yüzyılda Seleucos Nikator’un (323–281) hâkimiyeti altına girer. Edessa isminin Selefkoslar zamanında Makedonya’dan bu bölgeye gelen Makedonyalılar tarafından verilmiş olduğu da söylenilmektedir. Fakat o zaman Urfa’nın yerlisi olan Süryaniler, Grekçe olan bu ismi kullanmamış, kendi dillerindeki eski ismi Orhay’ı kullanmışlardır. Buna rağmen Selefkoslardan itibaren Urfa, uzun bir zaman sürecinde Edessa ismi ile şöhret bulacaktır. Bugün bile Avrupa’nın kullandığı isim Helenlerin verdikleri Edessa ismidir.  

 

O devirlerde Selefkoslar tarafından birçok şehre verilmiş olan Edessa ismi “suyu bol” anlamına gelmektedir. Urfa da içinden akan Karakoyun (Daysan) deresi ve kaynayan pınarlardan dolayı suyu bol bir şehirdi. Selefkoslar M.Ö.132 yılında İranlıların baskısına dayanamayarak yıkıldı. Bölgede bu tarihten itibaren Osrhoene ismi ile bir şehir devleti kuruldu.

 

URFA OSRHOENE KRALLIĞI DEVRİ (M.Ö.132 – M.S.244)

Urfa’da kurulan ilk ve tek bağımsız devlet Osrhoene krallığıdır. İngiliz tarihçi Segal’ın belirttiğine göre Osrhoene adı Urfa’nın ilk adı Orhay’dan türemiş olabilir. Osrhoene, Urfa ve çevresine birlikte verilen bir isimdir. Fakat başka bir rivayete göre Urfa krallığının adının Osrhoene olmadığı, bu ismin Urfa krallığının Roma hâkimiyetine geçtikten ve bir Roma eyaleti olduktan sonra bu eyalete verilmiş bir isim olduğu da ileri sürülmektedir. Urfa krallarının çoğu Abgar ismi ile çağrıldığından bu devlete Abgarlar devleti denildiği gibi Abgarlar dönemi de deniliyordu. Abgarlar dönemi Urfa’nın en belirgin ve meşhur dönemi olarak biliniyor

 

ROMA HÂKİMİYETİNDE URFA (244–637)

Urfa her ne kadar bağımsız bir devlet görünüyordu ise de daha çok Roma’nın güdümünde bir devletti. Zaman zaman Roma’nın müdahalesi ile krallar değişiyor, yeni kral Roma tarafından tayin ediliyordu. Nihayet bu durum Urfa devletinin M.S. 244 tarihinden sonra tamamen Roma egemenliğine girmesine kadar devam etti. Bu tarihten itibaren Urfa bir Roma şehri idi. 244 tarihinden itibaren Urfa, Roma imparatorluğunun Osrhoen adında bir eyaleti olduğunu. Artık Urfa’yı Roma’dan gönderilen valiler idare etmeye başladı,Osrheon bölgesinin merkezi Urfa’ydı ve Urfa’ya bağlı on iki şehir bulunuyordu Roma imparatorluğunun 395 tarihinde ikiye ayrılmasından sonra da Doğu Roma (Bizans) imparatorluğunun egemenliğine giren Urfa, Güneydoğu Roma’nın merkezi oldu. Artık Urfa Müslümanlar tarafından fethedilmesine kadar 400 yıl Doğu Roma’nın (Bizans’ın) hâkimiyetinde kaldı.

 

Urfa’yı Müslümanların Fethi Ve Dört Halife Devrinde Urfa.sonra

636 tarihinde Kudüs’ün fethi sırasında halife Hazreti Ömer (r.a.) Kudüs’e gitmişti. Oradan Fırat’ı geçerek daha kuzeye doğru geçtiği ve onun bu seyahati sırasında Urfa’ya yaklaştığı, Urfa halkının Hazreti Ömer’i (R.A) karşılamaya çıktıkları ve Urfa’nın güvenliği hakkında kendisinden söz aldıkları da kaydedilmekte. Halife Ömer, İyaz bin Ganem’i Güneydoğu Anadolu (el-Cezire) valiliğine tayin etmişti. İyaz b. Ganem, önce “Pagan” dininde (daha sonra kendilerine Sabiî denilecek) olan yani halkının yıldızlara taptığı Harranlılara teslim olmalarını teklif eder. Harranlılar, önce Urfa’ya gitmelerini ve bu teklifi onlara yapmalarını, Urfa’nın nasıl bir anlaşmayı kabul ederlerse kendilerinin de aynı anlaşma gereğince teslim olacaklarını söylediler. Bu devirde Bizans İmparatorluğu, putperest olduklarından dolayı Harranlılara, Hristiyan olmalarına rağmen mezhep ayrılığından dolayı Uralılara zülum ediyordu. O sebepledir ki İslam ordusunun Harran önlerine gelmesi Harranlılara adeta Bizans işkencelerinden kurtulma ümidi vermişti. Yine de Urfa’nın nasıl hareket edeceğini görmek istiyorlardı. Bu arada Urfalıların, Müslümanları kurtarıcı olarak ve seve seve karşıladıkları söylenilmektedir. İyaz bin Ganem Urfa halkı ile anlaştı. Güneydoğu Anadolu’nun diğer şehirlerinin halkı da Urfa barış şartlarına göre, Müslümanlarla barış yaptılar. Böylece Urfa miladi 637–38 yılında fethedildi.

Yapmış olduğumuz bu araştırmalarda bir çok kaynaktan bilgi edinmiştir

Devamı gelecek yazımda belirtmek istiyorum

 

NELER SÖYLENDİ?
@
Rabia Uyğur

Rabia Uyğur

DİĞER YAZILARI Mevsimlik tarım işçilerinin kaderi değişecek mi? 17-11-2018 00:53 Seçime Giderken! 22-06-2018 16:04 Türkiye’de çocuk işçilik sorunu 14-06-2018 13:31 Gazeteciler sahipsiz 05-06-2018 14:51 31 Mayıs Sigarasız bir dünya 31-05-2018 14:16 Cumhurbaşkanı adayları sosyal medyada ne konuşuluyor 25-05-2018 13:53 RAMAZAN’DA GÖNÜLLÜLÜK 21-05-2018 17:03 İsrail katliam yapmaya devam ediyor 16-05-2018 11:46 Tüm Anneler günü kutlu olsun 14-05-2018 13:20 1 MAYIS İŞÇİ BAYRAMI KUTLU OLSUN 02-05-2018 21:20 Mevsimlik Tarım İşçileri Zorlu Yolculuğunda 01-05-2018 11:23 DEVİZ KURLARINDA YÜKSELİŞ NERYE KADAR 23-04-2018 17:04 Mevsimlik tarım işçilerinin kaderi değişecek mi? 20-04-2018 11:06 Ortadoğu kaynıyor 17-04-2018 09:26 Tarihte Urfa’da Aşiret kuvvetleri 12-04-2018 11:48 Milletinin huzur ve asayişi için 173 yıldır 11-04-2018 17:05 Urfa Cemiyetin Kuruluşu Sivas’ta Heyet 10-04-2018 09:24 KURTULUŞ SAVAŞINDA URFA 09-04-2018 08:57 Uygarlığın Doğduğu Şehir Urfa 07-04-2018 11:17 11 NİSAN 1920 Şanlıurfa 05-04-2018 08:48 Türkiye ve batı arasında soğuk savaş 01-04-2018 11:33 Türkiye ve batı arasında soğuk savaş 01-04-2018 11:33 Çocuk işçi sayısı 2 milyona yaklaştı 28-03-2018 07:48 5’yılda 580 işçi kadın hayatını kaybetti 24-03-2018 16:48 ÇADIRLARDA KADIN OLMANIN ZORLUĞU 21-03-2018 10:17 TARİHTEN URFA 20-03-2018 20:37 Urfa’da Hamdanilern Döneminde Neler Oldu 15-03-2018 10:08 URFA’DA EMEVİLER DEVRİ DÖNEMİ 14-03-2018 13:04 İdris Peygamberin Urfa tarihi 12-03-2018 16:50 8 Mart, Dünya Kadınlar Günü Kutlu Olsun? 08-03-2018 11:33 Kadına karşı şiddet insanlığa ihanettir 23-02-2018 11:46 14 ŞUBAT SEVGİLİLER GÜNÜNDE 15-02-2018 13:17 Şanlıurfa'nın en büyük sorunu "Madde Bağımlısı Gençler" 07-02-2018 11:17 Çalışanlar kariyer yolunda fedakâr davranıyor 01-02-2018 19:35 Şanlıurfa’da Kentsel Dönüşüm 27-01-2018 11:16 Kadın olmak zordur 22-01-2018 10:54
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  •   Takım P O
  • 1 Alanyaspor 12 4
  • 2 Çaykur Rizespor 8 4
  • 3 Fenerbahçe 7 4
  • 4 Denizlispor 7 4
  • 5 Galatasaray 7 4
  • 6 Gazişehir Gaziantep 7 4
  • 7 Yeni Malatyaspor 6 4
  • 8 Trabzonspor 6 4
  • 9 Konyaspor 6 4
  • 10 Sivasspor 5 4
  • 11 Antalyaspor 5 4
  • 12 MKE Ankaragücü 5 4
  • 13 Beşiktaş 4 4
  • 14 İstanbul Başakşehir 4 4
  • 15 Kayserispor 2 4
  • 16 Göztepe 2 4
  • 17 Gençlerbirliği 1 4
  • 18 Kasımpaşa 1 4
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
ANKET OYLAMA TÜMÜ
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
Şanlıurfa'da En tatlı müze
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA