Misbah Hicri
Misbah Hicri
Giriş Tarihi : 29-03-2019 14:49

VİRANŞEHİR’İN İSMİ NE OLSUN?

   İnsanoğlunun tarihle bağlantısı mekânlara verilen isimlerle ilişkilidir.  Bir yere bir çevreye bir isim verilmişse onun tarihi gerçekliğini ortaya koyar. Toplumsal bir kurum olan tarih herkesin malıdır. Kimse onu kendi keyfiyetine konu edinmeye hakkı yoktur. Verilen isimler de o tarihin özelliğini taşır. Onlara yeni isimler vererek orijinal ismini siler, yeni isimlerle o yerin tarihi kökenini yok saymış olursunuz.  

            Mutluluğumuz, sevgimiz, umutlarımız ve hatta mutsuzluğumuz, acılarımız verdiğimiz isimlerle özdeştir. Bu isimler tarihin derinliğinden süzülerek beyin ve yüreğin sesi olarak bu güne yansımasıdır.  Bunu yok saymak, yeni isimlerle değiştirmek tarihi, halkın kültürünü yok saymaktır. Halkın dilini yadsıyanlar, halkın gücünün farkında değildirler. Tepeden verilen isimler hiçbir zaman ilgi odağı olamazlar. Sadece o isim resmi işlemler de şekil bulur. Tarihi mekânların ismini değiştirmek tarihe ve kendi geçmişini önemsememektir. Kendi dilimizle kendi kendimizi suça itmiş oluruz.

            Nereden çıktı bu konu! Urfa’nın ilçesi Viranşehir ismini değiştirip “Sabırşehri” şeklinde isimlendirmek bir marifetmiş gibi savunanlar var. İsimlerin değişmesi karın doyurmuyor.  Ekonomik ve sosyal donatılarla orayı renklendirin. Toplumsal huzuru sağlama uğraşı verin. İş sahaları açın. Barışı kardeşliği sağlayın. İnsanların maneviyatını, kültürünü geliştirin. İnsanları asimilasyona uğratarak onların dillerini yok saymayın, bilinmeyen dil demeyin. İşsiz insanlar karnını doyuracak, evini geçindirecek bir gelirleri olsun. Mutluluk ordadır. İlçenin isminin değişmesi bir proje değildir. Afakî sorunlarla uğraşacağınıza halkın dertleriyle uğraşın. Bu yazdıklarım bir eleştiriden ziyade birer öneridir. Sakın alınmayın...

Bir referandum yapın bakalım “sabır” ismini kaç kişi kabul edecek. İsminin “Viran” olması oraya yapacağınız yatırımları engellemez. Yapılacak hizmetlerle şehri yenileseniz viranelik sadece kelime de kalır. Eğer Said-ii Nursi’nin şu sözünü dikkate alırsanız kelimelerin diline büyük emek vermiş olursunuz. “Türkçe lazım, Arapça vacip, Kürtçe caiz.”

İsimlerin değiştirmenin yanlışlığını birkaç örnekle paylaşayım. Bir zamanlar Harran’ın ismini Altınbaşak olarak değiştirdiler. Üstelik dönemin milletvekilleri bununla gurur duyuyorlardı. Ama halk bunu kaldırmadı ve yine "Harran" olarak kaldı.  Harran çevresinde ki tarihi mekânları yeni konulmuş isimlerle söylesen kimse bilmez.

            Siz “Nevala çori” ismini değiştirdiğiniz de siz o tarihi geçmişi, yaşamı ve o insanların varlığını yok etmiş olursunuz. Bugün “Berçem” deresinin ismi, tüm turistik ve tarihi literatür de “Berçem” olmasına rağmen onu değiştirip “Çayönü” yapmışlar. Yine bu gün dünyanın dikkatini çekmek istediğimiz ve dünya mirasına tescili yapılan Göbekli tepe’nin ismi halk arasında “Girêmiraza” olmasına rağmen halkın dilinden koparılıp Göpekli tepe oldu.

            1926 yılına kadar Dersim olan şehri Tunceli yaptılar. Onu halkın dilinden kimse koparabildi mi? Bu örneklerle devam edelim. 1927 yılına kadar Elaziz olan ilin ismi Elazığ, 1937 ye kadar ismi Diyarbekir olan ilin ismi Diyarbakır olarak değiştirildi.  Urfa, 1984 yılında Şanlıurfa oldu. Resmi evrakların dışında kim Şanlıurfa diyor? Peki diğer şehirler şansız mı? Bir şehir kahramansa diğerleri korkak mı? Bir başka şehir "şerefli" unvanı varsa diğerleri şerefsiz mi?  Unvanlar karın doyurmuyor.  

            Ben bir öneri de bulunayım. Nasıl ki bazı önemli kabul edilen kişilerin isimleri okullara, semtlere, caddelere, sokaklara, mahallelere, devlet hastanelerine veriliyorsa gelin bunların isimlerini ilçelere hatta şehirlere de verelim. Mesela Urfa’ya Şanlı ilave edildi. Viranşehir’e de "şavlı" unvanı verilebilir. Şavlı’nın kelime anlamı; "bilgin, bilgisini iyi kullanan, bilgili, bilim adamı" demek. Urfa şanlıdır. Viranşehir'e de Şanslışehir diyebiliriz.

              İsterseniz bir yarışma açalım mevcut tarihi yok etme adına bütün isimleri değiştirelim. Oysa eski isimlere dönüş için  yasa bile çıktı. Diyelim Viranşehir ismi “Sabırşehri” oldu. Peki Tilgoran’ ı ve Girlavik ismini ne yaparsınız?  

Kısa bir açıklama ile Viranşehir denilince; Sümer, Hitit ve Asurlular döneminde “Tilla, Tella, Tilli” Romalılar döneminde “Constantina” , İslam Uygarlığı döneminde ise ”Tell-Mevzelaht, Tel-Mevzen , Tel-Muzin , Tilmuz ve Örenşehir “ isimlerini alan şehir, tarihte çok yıkılıp yakıldığı için şehre harap anlamına gelen “Viran” kelimesi eklenerek “Viranşehir” ismini almıştır M.Ö.2750 yılından itibaren tarih sahnesinde yerini alan Viranşehir’in tarihi her ne kadar M.Ö.2500-3000 yıllarına kadar inmekteyse de bulunan yeni mezar taşları, kentin tarihinin ilk insanların tarihine kadar uzandığını işaret etmektedir. 

NELER SÖYLENDİ?
@
Misbah Hicri

Misbah Hicri

DİĞER YAZILARI  TÜRKÜLEŞEN YAŞAMLAR 08-06-2019 14:20 ANNEMİN ACI GERÇEĞİ 23-05-2019 21:48 “AX URFAM SENİ KİMLERE ANLATSAM” 30-04-2019 22:39 GOLAN TEPELERİ’N DEN BU GÜNE 25-04-2019 12:22 ŞAHİN DOĞAN“HAKİKATIN İZİNDE” 13-04-2019 15:27 VİRANŞEHİR’İN İSMİ NE OLSUN? 29-03-2019 14:49 BAŞKASININ AKLIYLA YAŞAMAK 26-03-2019 15:13 "DİLDEKİ DÜGÜM" 13-03-2019 14:05 DÜNYA KADINLAR GÜNÜ 09-03-2019 16:19 HER İNSAN BİR HAYVAN TERBİYECİSİDİR 10-02-2019 17:55 ŞU POŞET MESELESİ 13-01-2019 17:39 “NANKÖRLÜK SEVGİNİN MEZARIDIR” 20-12-2018 10:55 SAMİMİ İNSAN, DEĞERLİ DOST 07-11-2018 15:35 URFA OLARAK NİHAT ÇİFTÇİYE SAHİP ÇIKMALIYIZ 30-10-2018 11:55 “KIVIRLIK KUŞLARI” 30-10-2018 11:54 NİHAT BAŞKAN’IN BAŞARISI 15-10-2018 13:04 MEZOPOTAMYA’NIN KIRGIN ÇİÇEKLERİ 29-09-2018 10:55 “ARSİMA” “Haziran Kokulu Düşler” 24-09-2018 10:54 TARSUS’TA İMZA VE YENİ DOSTLAR 21-09-2018 16:41 MERSİN’DE İMZA GÜNÜ 13-09-2018 20:49 KELİMELERLE HASBİHAL 30-07-2018 11:34 GAZETECİLER VE BASIN BAYRAMI 26-07-2018 16:50 “GÖKYÜZÜ MELEKLERİ-SURİYE-" 22-07-2018 17:59 “KALBİME BİR SEN DÜŞTÜ” 12-07-2018 14:45 Göbekli Tepe Unasco Dünya Kültürel Mirası Listesine Alındı 07-07-2018 21:17 GÜZEL VE ÖZLÜ SÖZLER 10-06-2018 22:10 “KELİMELER KİBİR VE TELAŞ” 28-05-2018 10:48 SESSİZ VE SADE BİR KALEM MEHMET AKBAŞ 23-05-2018 14:06 HAYATMEKTEB 21-05-2018 00:26 KELİMELERDEN TAT ALMAK 09-05-2018 18:26 EMEKSİZ YAZILAN YAZI, KEYİFSİZ OKUNUR 04-05-2018 12:33 “YUSUF YUSUF” 17-04-2018 10:33 HİKÂYELERİ UNUTULAN KAHRAMANLAR 11-04-2018 13:20 YİRMİ YIL DİLE KOLAY 18-03-2018 22:34 MİNYATÜR SAVAŞLAR 12-03-2018 19:49 GAZETECİLİK MESLEĞİNE DEĞER VERMEK 07-03-2018 14:23 YAZARIN GÖREVİ 26-02-2018 23:01 URFA’YI HASBİ SEVMEK… 22-02-2018 12:04 MEHMET BÖKE’NİN ŞİİRİ 19-02-2018 21:26 PARAN KADAR KONUŞ 16-02-2018 16:18 “HER BİLDİĞİNİ SÖYLEME AMA HER SÖYLEDİĞİNİ BİL” 13-02-2018 12:29 HAYVANLARIN DİLİ OLSAYDI 11-02-2018 20:22 UĞUR VE UĞURSUZLUK 01-02-2018 21:07 HALİL COŞKUN’UN KALEMİNDEN “AYRIKOTU” 30-01-2018 22:16 ELEKTRİK DEYİNCE 27-01-2018 10:31 RESİM SANATINDA GEÇEN ÖMÜRÜ 10-01-2018 11:52 ÇEVREYİ SAHİPLENME 06-01-2018 17:40 TÜRKÜLERLE URFA VE YAŞAM 28-12-2017 13:02 URFA BASIN TARİHİ VE YEREL GAZETECİLİK 25-11-2017 17:38 İYİ PARTİ, YAŞANANLAR, BEKLENTİLER 21-11-2017 18:36 DÜĞÜN SEVİNCİN DIŞA VURUMUDUR 18-11-2017 15:05 MÜSLÜM ÜZÜLMEZ'İN YENİ KİTABI 15-11-2017 22:12 TÜRKİYE'DEKİ SURYELİLER 09-11-2017 14:20 Osman erkan’ın yeni şiir kitabı “eğri oturan” 29-10-2017 17:14 ÖĞRETMEN OLMAK BİR AYRICALIKTIR. 19-10-2017 01:55 DİL BAYRAMI 16-10-2017 23:03
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  •   Takım P O
  • 1 Galatasaray 69 34
  • 2 Medipol Başakşehir 67 34
  • 3 Beşiktaş 65 34
  • 4 Trabzonspor 63 34
  • 5 Yeni Malatyaspor 47 34
  • 6 Fenerbahçe 46 34
  • 7 Antalyaspor 45 34
  • 8 Konyaspor 44 34
  • 9 Alanyaspor 44 34
  • 10 Kayserispor 41 34
  • 11 Çaykur Rizespor 41 34
  • 12 Sivasspor 41 34
  • 13 MKE Ankaragücü 40 34
  • 14 Kasımpaşa 39 34
  • 15 Göztepe 38 34
  • 16 Bursaspor 37 34
  • 17 BB Erzurumspor 35 34
  • 18 Akhisarspor 27 34
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
ANKET OYLAMA TÜMÜ
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
Şanlıurfa'da En tatlı müze
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA