Misbah Hicri
Misbah Hicri
Giriş Tarihi : 08-06-2019 14:20

 TÜRKÜLEŞEN YAŞAMLAR

 

Bölgemizde yaşayan halklardan Türkler vesaire halklar özellikle Kürtler ve Araplar, arasında, emmioğlu/amcakızı/dayıkızı/teyzekızı/halakızı gibi akrabalıklar arasında evlilikler öteden beri vardır. Bu evlilikler özellikler kırsal alanda olmasına rağmen, şehre göçlerin başlamasından töre adı altında örf, adet ve gelenekler şehre taşınmıştır.

Arap kızı “ani mari du veldel ammi/ ani ridi veldel nas” (ben amim oğlunu istemem ben el oğlunu isterim) derken,  Kürt kızı “lo lo pismamo  veya “ez ne xeribim dotmama ” (hey hey amca oğlu) diye amca oğluna seslenir veya (ben yabancı değilem amca kızıyım) gibi türkülerde amcakızına veya amcaoğlu amca kızına olan sevgisini belirtir.

Bu akrabalıklar arasında yaşa bakılmaksızın “değişik” denildiği gibi Kürtçe de “berdel” olarak isimlendirilir. Bazen de akrabalar arasında zorunlu olarak yaşına bakılmaksızın bir mecburiyetmiş gibi hala kıyıda köşede bu tür evlilikleri sürdürenler vardır.

Gayemiz bilimsel ve tıbbi bir araştırma değil; sadece sosyolojik yaşam içinde yaşanmışlıkları paylaşmaktır. Bunların türkülere konu olduğunu görünce de ayrıca ilginçliği düşüncesiyle toplumsal yaşama katkı olsun istedim. 

Derler ki “senin çirkinini kimse almaz sen almak zorundasın. Güzelini de yabancıya vereme!” Şeklinde yaygın meseleler dikta edilir. Ben bu tür evliklere tanık olduğum gibi geçimsizliklerin yaşandığının da tanığı olmuşum. Çoğu akraba evliliklerinde çocukların özürlü, geri zekâlı, boy kısalığı el ve ayak parmaklarının bozukluklarını, tüm çocuklarında olmasa da bir/ikisinde mutlaka çıktığına rastlamışım.  Dört kardeş amca kızları ile evliydiler. Dördünün de çocuklarının az çok özürleri vardı.

Her ne kadar bazı hikâyeler anlatılırsa da bu tür evliliklerde ekonomik, sosyal kültürel ve töreler etkili olsa da en etkili durum eğitimdir. Genel de bu tür evlilikler gelir düzeyi düşük aileler arasında olduğu gibi çok az da olsa özellikle gayrimenkulleri /arazileri olanların servetlerinin   yabancıya gitmemesi de akraba evliliklerine rastlanılır.  

Tanıdığım bir aile vardı. İki kardeş idiler.  Küçüğü Almanya’ya gitmişti. Büyüğü burada esnaflık yaparak geçiniyordu. Almanya’daki kardeş gelip Urfa’da yaşayan abisinin kızını oğluna istemişti. Düğünlü dernekli bir evlilikle yaptılar, kızı alıp Almanya’ya götürdüler. Aradan birkaç yıl geçmişti. Urfa’da ki Abisi de onun kızını oğluna istemişti. Almanya’da ki aldığı genel bilgi ve kültür sayesinde akraba evliliklerinin doğru olmadığını onun için kızını ona vermeyeceğini söylemişti. Eğer kızını ona verirsi o Urfa’da esnaflık yapanın oğlunu da Almanya’ya götürmek zorundaydı. Bunu da abisi kabul etmiyordu.  O eğitimsiz kızı eğitimliydi… Almanya’da ki bunu kabul etmemiş ve akraba evliliklerinde çocukların sakat doğacağını öğrenmişti. Abisini tatlılıkla vazgeçirmek istemişti. Abisi “ben sana kızımı verdim sakat çocukları olmadı, neden oğlumun ki sakat olacak” dese de Almancı “bunların ki olmadı ama onlar olabilir” düşüncesiyle bu tür evliliğe karşı geliyordu. Urfa’da bir doktora gidip fikir danışırlar. Doktor “benimle eşim arasında hiçbir akrabalık bağı yoktur.  Neslimiz, ırkımız birbirinden çok uzak.  Bir çocuğum oldu o da sakat. Tıp bu tür evlilikleri kabul etmiyor. Yine de her şey Allah’tan” deyip onları gönderir. Almanya’daki kızını vermeyince Urfa’da ki mutlaka kızını boşamasını istedi ama kızın mutlu bir evliliği vardı ve kız geri gelmedi.

Karşılıklı değişik yapanlar, “berdel” usulü evlenenlerden biri mutsuz olunca diğeri de boşanmak zorunda kalır. Bunu yapmayanlar da vardır. Ancak “bu zamanda böylesi de var mı?” diyenlere 2015 yılında benimle aynı bina da kiracı oturan üstelik devlet dairesinde görevli birisin de gördüm. Cahil/eğitimsiz insanlar olduğu sürece bu iş uzar gider.

İşte Urfa doğal güzellikleri, tarihi ve kültürel mirası, kutsal mekânları ile anılırken kimi zaman bu tür olaylara da rastlanmaktadır. Urfa’da yıllar önce türküye konu olmuş böyle bir olay yaşanmış. Kadınlar bu türküyü söylediklerinde emimoğlu der. Türkücü erkek olunca emimkızı deyip nağmeleştirirler.

 

El eyvana yatak serdim yumuşak /
Emmim oğlu koynuma girdi bir uşak
Öpmesi yok sevmesi yok konuşak
Ana beni bir çocuğa verdiler

Verdiler de vebalime girdiler. Türkü devam ediyor. Ben bir kısmını yazdım.

Bu olay binlerce olaydan biridir. Bu türküye konu olmuşsa da türkü olmayan hikâyesi duyulmayan üstü örtülen, ölümle sonuçlanan, büyük düşmanlıklara neden olan olaylar vardır.

Bir genç kışkırtılır” ben emim kızını kimseye yar etmem, ya evde oturur saçlarını ağartır ya toprağın olur” gibi tehditler, güç gösterisinde bulunanlar olduğu söylense de kavgalıları gördüm nedense mutlu olana rastlamadım. Öyle sürünüp gidiyorlar.  

 

NELER SÖYLENDİ?
@
Misbah Hicri

Misbah Hicri

DİĞER YAZILARI  TÜRKÜLEŞEN YAŞAMLAR 08-06-2019 14:20 ANNEMİN ACI GERÇEĞİ 23-05-2019 21:48 “AX URFAM SENİ KİMLERE ANLATSAM” 30-04-2019 22:39 GOLAN TEPELERİ’N DEN BU GÜNE 25-04-2019 12:22 ŞAHİN DOĞAN“HAKİKATIN İZİNDE” 13-04-2019 15:27 VİRANŞEHİR’İN İSMİ NE OLSUN? 29-03-2019 14:49 BAŞKASININ AKLIYLA YAŞAMAK 26-03-2019 15:13 "DİLDEKİ DÜGÜM" 13-03-2019 14:05 DÜNYA KADINLAR GÜNÜ 09-03-2019 16:19 HER İNSAN BİR HAYVAN TERBİYECİSİDİR 10-02-2019 17:55 ŞU POŞET MESELESİ 13-01-2019 17:39 “NANKÖRLÜK SEVGİNİN MEZARIDIR” 20-12-2018 10:55 SAMİMİ İNSAN, DEĞERLİ DOST 07-11-2018 15:35 URFA OLARAK NİHAT ÇİFTÇİYE SAHİP ÇIKMALIYIZ 30-10-2018 11:55 “KIVIRLIK KUŞLARI” 30-10-2018 11:54 NİHAT BAŞKAN’IN BAŞARISI 15-10-2018 13:04 MEZOPOTAMYA’NIN KIRGIN ÇİÇEKLERİ 29-09-2018 10:55 “ARSİMA” “Haziran Kokulu Düşler” 24-09-2018 10:54 TARSUS’TA İMZA VE YENİ DOSTLAR 21-09-2018 16:41 MERSİN’DE İMZA GÜNÜ 13-09-2018 20:49 KELİMELERLE HASBİHAL 30-07-2018 11:34 GAZETECİLER VE BASIN BAYRAMI 26-07-2018 16:50 “GÖKYÜZÜ MELEKLERİ-SURİYE-" 22-07-2018 17:59 “KALBİME BİR SEN DÜŞTÜ” 12-07-2018 14:45 Göbekli Tepe Unasco Dünya Kültürel Mirası Listesine Alındı 07-07-2018 21:17 GÜZEL VE ÖZLÜ SÖZLER 10-06-2018 22:10 “KELİMELER KİBİR VE TELAŞ” 28-05-2018 10:48 SESSİZ VE SADE BİR KALEM MEHMET AKBAŞ 23-05-2018 14:06 HAYATMEKTEB 21-05-2018 00:26 KELİMELERDEN TAT ALMAK 09-05-2018 18:26 EMEKSİZ YAZILAN YAZI, KEYİFSİZ OKUNUR 04-05-2018 12:33 “YUSUF YUSUF” 17-04-2018 10:33 HİKÂYELERİ UNUTULAN KAHRAMANLAR 11-04-2018 13:20 YİRMİ YIL DİLE KOLAY 18-03-2018 22:34 MİNYATÜR SAVAŞLAR 12-03-2018 19:49 GAZETECİLİK MESLEĞİNE DEĞER VERMEK 07-03-2018 14:23 YAZARIN GÖREVİ 26-02-2018 23:01 URFA’YI HASBİ SEVMEK… 22-02-2018 12:04 MEHMET BÖKE’NİN ŞİİRİ 19-02-2018 21:26 PARAN KADAR KONUŞ 16-02-2018 16:18 “HER BİLDİĞİNİ SÖYLEME AMA HER SÖYLEDİĞİNİ BİL” 13-02-2018 12:29 HAYVANLARIN DİLİ OLSAYDI 11-02-2018 20:22 UĞUR VE UĞURSUZLUK 01-02-2018 21:07 HALİL COŞKUN’UN KALEMİNDEN “AYRIKOTU” 30-01-2018 22:16 ELEKTRİK DEYİNCE 27-01-2018 10:31 RESİM SANATINDA GEÇEN ÖMÜRÜ 10-01-2018 11:52 ÇEVREYİ SAHİPLENME 06-01-2018 17:40 TÜRKÜLERLE URFA VE YAŞAM 28-12-2017 13:02 URFA BASIN TARİHİ VE YEREL GAZETECİLİK 25-11-2017 17:38 İYİ PARTİ, YAŞANANLAR, BEKLENTİLER 21-11-2017 18:36 DÜĞÜN SEVİNCİN DIŞA VURUMUDUR 18-11-2017 15:05 MÜSLÜM ÜZÜLMEZ'İN YENİ KİTABI 15-11-2017 22:12 TÜRKİYE'DEKİ SURYELİLER 09-11-2017 14:20 Osman erkan’ın yeni şiir kitabı “eğri oturan” 29-10-2017 17:14 ÖĞRETMEN OLMAK BİR AYRICALIKTIR. 19-10-2017 01:55 DİL BAYRAMI 16-10-2017 23:03
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  •   Takım P O
  • 1 Galatasaray 69 34
  • 2 Medipol Başakşehir 67 34
  • 3 Beşiktaş 65 34
  • 4 Trabzonspor 63 34
  • 5 Yeni Malatyaspor 47 34
  • 6 Fenerbahçe 46 34
  • 7 Antalyaspor 45 34
  • 8 Atiker Konyaspor 44 34
  • 9 Alanyaspor 44 34
  • 10 Kayserispor 41 34
  • 11 Çaykur Rizespor 41 34
  • 12 Sivasspor 41 34
  • 13 MKE Ankaragücü 40 34
  • 14 Kasımpaşa 39 34
  • 15 Göztepe 38 34
  • 16 Bursaspor 37 34
  • 17 BB Erzurumspor 35 34
  • 18 Akhisarspor 27 34
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
ANKET OYLAMA TÜMÜ
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
Şanlıurfa'da En tatlı müze
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA