Ceza hukuku alanında yaptığı değerlendirmelerle sık sık gündeme gelen Prof. Dr. Ersan Şen, Türk yargı sisteminde önemli bir tartışmayı başlatacak yeni bir ceza infaz modeli önerisinde bulundu. Şen'in önerisine göre, bazı suçlarda hapis cezasının infazı toplum dışına çıkmadan da mümkün olabilecek. Bu yeni yaklaşım, yalnızca adalet sisteminin yükünü hafifletmekle kalmayacak, aynı zamanda mağdurların memnuniyetini de önceleyen bir denge mekanizması kuracak.
"Ceza Hapisle Sınırlı Olmamalı, Topluma Kazandırma Esas Alınmalı"
Prof. Dr. Ersan Şen, özellikle hafif suçlar ve mağdurla uzlaşmanın mümkün olduğu durumlar için alternatif infaz yöntemlerinin devreye alınması gerektiğini savundu. Şen’e göre, mağdurun zararının giderilmesi şartıyla, şüpheli ya da sanık hakkında ceza yargılamasının 5 yıl ertelenmesi adaletin toplumsal fayda ekseninde yeniden yapılandırılması anlamına geliyor.
“Eğer mağdur, zararının giderildiğini beyan ediyorsa ya da zaten ortada bir zarar yoksa; kamu davasının açılması veya hükmün infazı 5 yıl ertelenebilir. Bu süre zarfında kişi yeni bir kasıtlı suç işlemezse dava hiç açılmamış gibi düşer. Bu, hem adaleti sağlar hem toplumu rahatlatır” diyen Şen, yargı sistemine esneklik ve toplumsal barış sağlama çağrısında bulundu.
Suçun Niteliği Öncelenmeli, Ceza Süresi Değil
Prof. Şen, önerisinin sadece suçun cezasının süresi üzerinden değil, suçun niteliği üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. “Hangi suçun bu kapsama alınacağı net şekilde belirlenmeli. Aksi takdirde infaz adaletinde eşitsizlik, keyfiyet ve Anayasa’ya aykırılık gibi sorunlar doğar” diyen Şen, hapis cezasının tek seçenek olmaktan çıkarılması gerektiğini savundu.
Erteleme Bozulursa, Tüm Süreç Yeniden Başlar
Modelin en önemli unsurlarından biri ise denetim süreci. Prof. Dr. Şen’in önerisine göre, 5 yıllık erteleme sürecinde kişi yeni bir suç işlerse, erteleme kararı bozulacak ve yargılama kaldığı yerden devam edecek. Böylece hem suçun cezasız kalmasının önüne geçilecek hem de “şans verilmişken” bunu kötüye kullananlara tolerans gösterilmeyecek.
Mevzuat Değişikliği Şart
Ersan Şen’in bu önerisinin hayata geçebilmesi için TBMM tarafından yeni bir düzenleme yapılması gerektiğine dikkat çeken hukuk çevreleri, bu tip alternatif infaz yöntemlerinin özellikle cezaevlerinin doluluk oranını azaltabileceğini ve daha insani bir yargı sistemine kapı aralayabileceğini ifade ediyor.
Şimdi gözler, bu dikkat çekici öneriye Adalet Bakanlığı ve Meclis'in nasıl bir yanıt vereceğinde...