Rekolte Çakıldı, Tesisler Durgun
Uzmanların verdiği bilgilere göre, geçen yıl yaklaşık 600 bin ton fıstık elde edilen Şanlıurfa’da bu yılki üretimin 150 ila 200 bin ton arasında kalacağı tahmin ediliyor. Üretimdeki bu ciddi azalma, işleme ve kavurma tesislerini de etkiledi. Bazı tesisler tamamen kapalı kalırken, çalışan makinelerin sayısı da büyük ölçüde azaldı.
Fıstık kavurma ve paketleme tesisi sahibi Mehmet Kılıç, yaşanan durgunluğu şöyle özetledi:
“Geçen yıl bu zamanlar günlük 15 ton fıstık işliyorduk. Bu yıl 1 tona bile ulaşamıyoruz. Talep var ama ürün yok. Müşteri geliyor, elimizde ürün olmadığı için geri dönüyor.”
Fiyatlar El Yakıyor
Geçen yıl 250-280 TL arasında satılan su altı boz fıstık, bu yıl sezon başında bile 250 TL’ye ulaştı. Sektör temsilcileri, fiyatın sezon ilerledikçe 300-350 TL seviyelerine ulaşmasının kaçınılmaz olduğunu ifade ediyor. Kabuklu fıstıkta ise geçen yıl 400-500 TL olan fiyatların bu sezon 850 TL’yi aşması bekleniyor.
“Az Ürün, Çok Kazanç” Umudu
Her ne kadar üretim düşse de fiyatlardaki artış bazı çiftçilerin yüzünü güldürüyor. Fıstık üreticisi Ahmet Demir, durumu şöyle değerlendirdi:
“Ürün az ama fiyat yüksek. Tüccar bu yıl fıstığa iyi para veriyor. Hatta tarladan toplanmadan alıcılar sıraya giriyor. Bu da en azından emeğimizin karşılığını almamıza yardımcı oluyor.”
Uzmanlardan Uyarı: Fiyatlar Tüketiciyi Zorlayacak
Tarım uzmanları, fıstık üretiminde görülen “var yılı – yok yılı” döngüsünün doğal bir süreç olduğunu, ancak bu yıl yaşanan kuraklık, ani sıcaklık değişimleri, don ve dolu olaylarının rekolteyi daha da aşağı çektiğini belirtiyor.
Gıda fiyatları uzmanı Dr. Nihat Ali Yavuz ise tüketici açısından zorlu bir dönem başlayacağına dikkat çekti:
“Fıstık gibi stratejik ürünlerdeki dalgalanmalar hem iç piyasayı hem ihracatı etkiler. Fiyatların bu yıl rekor seviyelere ulaşması kaçınılmaz. Tüketici tarafında ciddi fiyat baskısı yaşanacak.”
İhracat Düşebilir
Türkiye, her yıl Avrupa, Orta Doğu ve Asya ülkelerine yaklaşık 40 bin ton fıstık ihraç ediyor. Ancak bu yılki üretim düşüklüğü nedeniyle iç talebin bile zor karşılanacağı, dolayısıyla dış pazarlara yönelik ihracatta ciddi bir düşüş olabileceği ifade ediliyor. Uzmanlar, ihracatın bu yıl ikinci plana atılmasının muhtemel olduğunu belirtiyor.
Şanlıurfa’da fıstık üretimi bu yıl adeta alarm veriyor. Düşen rekolte ve yükselen fiyatlar hem üreticiyi hem tüketiciyi hem de ihracatçıyı etkilemeye devam edecek gibi görünüyor.