“Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun” başlığıyla hazırlanan 12 maddelik düzenleme, terör örgütünün silah bırakması ve örgütsel faaliyetlerin sona erdirilmesi şartına bağlı olarak önemli hukuki sonuçlar öngörüyor.
Gönderilen kanun metninde düzenlemenin uygulanması, PKK/KCK'nın fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesine, bu tespitin ise Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesine bağlanıyor.
Kapsamı oldukça geniş
Teklifin 1'inci maddesinde düzenlemenin; PKK/KCK'yı kurma veya yönetme, örgüte üye olma, bilerek ve isteyerek yardım etme, örgüt propagandası yapma ile örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçları kapsayacağı belirtiliyor.
Ayrıca terörizmin finansmanına ilişkin 6415 sayılı Kanun kapsamında düzenlenen bazı suçlar da kapsam içerisinde değerlendiriliyor.
Soruşturma ve kovuşturmalara 5 veya 10 yıl erteleme
Teklifin en dikkat çekici maddelerinden biri 3'üncü madde.
Buna göre, örgütün faaliyetinin sona erdiğinin ve silahların teslim edildiğinin tespit edilmesi ve bu durumun MGK kararıyla teyit edilmesi halinde;
Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl,
15 yıldan fazla hapis veya müebbet/ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar ise 10 yıl
süreyle ertelenebilecek.
Ancak örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005'ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlar bu düzenlemenin dışında tutuluyor.
Erteleme süresince dava zamanaşımı işlemeyecek. Dosyalar ve suçun ispatına yarayan deliller de erteleme süresince muhafaza edilecek.
Erteleme süresinde yeniden suç işlenirse ne olacak?
Teklifin 5'inci maddesinde önemli bir güvence mekanizması yer alıyor.
Erteleme süresi içerisinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, verilen erteleme kararı kaldırılacak ve soruşturma veya kovuşturmaya devam edilecek.
Mahkûmiyet halinde cezanın infazı da 6'ncı madde kapsamındaki ertelemeden yararlanamayacak.
Buna karşılık belirlenen süre içerisinde yeni bir suç işlenmezse, dosyanın durumuna göre kovuşturmaya yer olmadığı veya düşme kararı verilmesi öngörülüyor.
Kesinleşmiş cezalar için de erteleme düzenlemesi
Teklifin 6'ncı maddesi, kesinleşmiş mahkûmiyetlerin infazına ilişkin düzenleme içeriyor.
Örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve silahlarını teslim ettiğinin tespit edilmesi ve bu durumun MGK tarafından teyit edilmesi şartıyla;
15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olanların cezalarının infazı 5 yıl süreyle,
15 yıldan fazla hapis cezası bulunanlar ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanların cezalarının infazı ise 10 yıl süreyle
infaz hâkiminin kararıyla ertelenebilecek.
Burada da örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçundan mahkûm olanlar kapsam dışında tutuluyor.
Ayrıca 1 Haziran 2005'ten önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar da düzenlemeden yararlanamayacak.
Yeni suç işlenmesi halinde erteleme kaldırılacak
İnfazı ertelenen kişi, erteleme süresi içerisinde terör suçlarından birini işlerse infaz hâkimi erteleme kararını kaldırabilecek.
Belirlenen süre suç işlenmeden tamamlanırsa, ilgili cezanın infaz edilmiş sayılması öngörülüyor.
Silah ve mühimmat teslimine kayıt sistemi
Teklifin 8'inci maddesi ise silah, mühimmat ve diğer malzemelerin teslimine ilişkin.
Buna göre örgüt mensuplarının beraberlerinde getirdikleri veya beyan ettikleri;
Silah,
Mühimmat,
Araç ve gereç,
Patlayıcı maddeler,
Diğer malzemeler
kayıt altına alınacak.
Bu silah ve malzemelerin nasıl teslim alınacağına ve kayıt işlemlerinin hangi usullerle yapılacağına ilişkin esaslar, güvenlik kurumlarının görüşleri alınarak İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.
Başvuru için 6 aylık süre
Teklifin 9'uncu maddesine göre, düzenlemeden yararlanmak isteyen kişiler için de süre öngörülüyor.
MGK kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından 6 ay içerisinde kişilerin bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya kurul tarafından görevlendirilecek kurumlara yazılı olarak başvurması gerekecek.
Görevlilere hukuki güvence
10'uncu maddede ise düzenlemenin uygulanması sırasında görev yapan kişilere ilişkin sorumluluk düzenlemesi bulunuyor.
Kanunun amacı doğrultusunda verilen görevleri yerine getiren kişilerin, bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğunun doğmayacağı hükme bağlanıyor.
Bu kapsamda özellikle Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu üyeleri ile diğer görevlilere yönelik bir yasal güvence oluşturulması amaçlanıyor.
Uygulamayı kim takip edecek?
Teklifte oluşturulacak kurulun başkanlığını Cumhurbaşkanı Yardımcısının yapması; kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterinin yer alması öngörülüyor.
Kurulun temel görevi, düzenlemenin uygulanmasını takip etmek ve süreci değerlendirmek olacak.
Düzenleme neden önemli?
Kanun metni, klasik anlamda bütün suçları kapsayan genel bir af düzenlemesi şeklinde hazırlanmış değil. Belirli suçlar ve belirli şartlar üzerinden soruşturma, kovuşturma ve ceza infazının ertelenmesini öngören özel bir hukuki çerçeve getiriyor.
Düzenlemenin uygulanabilmesinin en önemli şartı ise PKK/KCK'nın fiili varlığının sona erdiğinin ve silahların teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bu tespitin MGK kararıyla teyit edilmesi.
TBMM'deki süreçte düzenlemenin kabul edilerek yasalaştığına ilişkin güncel bilgiler bulunuyor; ancak uygulamada hangi hükümlerin ne zaman devreye gireceği açısından Resmî Gazete'de yayımlanacak nihai kanun metni esas alınacak.
Haber: İbrahim Uygur