Anayasa Mahkemesi (AYM) Genel Kurulu, Hazine adına tescil edilen bir taşınmaz için verilen tazminatın yetersiz olduğu iddiasıyla yapılan başvuruda önemli bir karar verdi. 23 Ocak 2025 tarihinde alınan kararda, başvurucunun mülkiyet hakkının ihlal edildiğine hükmedildi.

Karar, 2019/19126 numaralı bireysel başvuru kapsamında Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkı çerçevesinde değerlendirildi. Mahkeme, başvurucunun taşınmazının Hazine adına tescil edilmesinin ardından ödenen tazminatın, taşınmazın gerçek değerini yansıtmadığı ve bu nedenle başvurucunun mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna vardı.

Olayın Arka Planı

Başvurucu, mülkiyetinde bulunan taşınmazın kamu yararı gerekçesiyle Hazine adına tescil edildiğini, ancak bu işlem karşılığında kendisine ödenen bedelin taşınmazın rayiç değerinin çok altında olduğunu belirterek Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulundu. Başvuruda, mülkiyet hakkının ihlal edildiği ve adil bir tazminat ödenmediği savunuldu.

Mahkeme Gerekçesi

Anayasa Mahkemesi, kararında devletin kamu yararı doğrultusunda mülkiyet hakkına müdahale edebileceğini ancak bu müdahalenin adil bir tazminatla dengelenmesi gerektiğini vurguladı. Yüksek Mahkeme, başvurucunun taşınmazına el konulmasının ardından ödenen bedelin nesnel ve makul bir değerlendirmeyle belirlenmediğini, bu nedenle mülkiyet hakkının ihlal edildiğini bildirdi.

Kararda, “Mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin, kamu yararı ile bireyin mağduriyeti arasında adil bir denge gözetmesi gerekir. Ancak bu olayda bu dengenin sağlanamadığı ve başvurucuya ödenen tazminatın taşınmazın gerçek değeriyle örtüşmediği anlaşılmaktadır” ifadelerine yer verildi.

Ne Anlama Geliyor?

Anayasa Mahkemesi’nin bu kararı, benzer durumda olan taşınmaz sahipleri açısından emsal teşkil edebilecek nitelikte. Mahkeme, mülkiyet hakkının sadece sahip olma değil, aynı zamanda mülkten adil şekilde yararlanma hakkını da içerdiğini vurgulayarak kamu eliyle gerçekleştirilen mülkiyet devralmalarında “gerçek değerin” ödenmesinin zorunlu olduğunu ortaya koydu.

Başvurucunun yeniden yargılanma ya da tazminat talebi süreci, bu karar doğrultusunda yeniden değerlendirilecek.

HABER: VELAT UYGUR, İBRAHİM UYGUR