Kuraklık ve Don Felaketi Üretimi Vurdu
Hasat mevsiminin başlamasıyla birlikte Şanlıurfa’da tarlalar biçilemeyecek hale geldi. Özellikle kuru tarım yapılan alanlarda kuraklık ve don afetleri nedeniyle çiftçiler ekinlerini ya kaldırmadan bıraktı ya da biçilen ürün maliyeti karşılamadı. 1.800.000 dönüm tarım arazisinin %80’i zarar gördü. Ekonomik kaybın boyutu 10 milyar TL’ye ulaştı.
Sulu Tarımda da Umutlar Sular Altında Kaldı
Sonbahar ve kış yağışlarının yetersizliği, bitkilerin gelişimini olumsuz etkilerken DSİ’ye bağlı sulama birliklerinin suyu geç bırakması da zararları artırdı. Öte yandan sık sık yaşanan elektrik kesintileri yüzünden çiftçilerin kendi açtıkları kuyular devre dışı kaldı. Meteorolojik erken uyarı sistemlerinin işlevsiz kalması da çiftçiyi hazırlıksız yakaladı.
Sigorta Sistemi İflas Etti: TARSİM Yetersiz Kaldı
İklim krizine rağmen TARSİM sigortalarının “aşırı soğuk” gibi doğa olaylarını kapsam dışı bırakması, çiftçinin mağduriyetini büyüttü. Çiftçi zarara uğradı ama tazminat alamadı. Sistem koruma değil, sadece prosedür işliyor.
Taban Fiyat Açıklanmadı, TMO Ortada Yok
Çiftçiler büyük umutlarla bekledikleri taban fiyat açıklamasının gecikmesi ve yetersizliği nedeniyle ürünlerini zararına tüccarlara satmak zorunda kaldı. TMO ise alım garantisi vermedi, piyasayı düzenlemek yerine seyretti.
TEDAŞ Kesintileri, Üretimi Felç Etti
Tarımsal üretimde en önemli unsur olan elektrik, Şanlıurfa’da çiftçinin başına bela oldu. TEDAŞ’ın yaptığı plansız kesintiler yüzünden sulama yapılamadı, ürünler zarar gördü. Tarım değil adeta ceza üretildi.
Sulama Birlikleri Çiftçiye Değil, Bürokrasiye Hizmet Ediyor
Eskiden çiftçi tarafından yönetilen sulama birlikleri, bugün yandaş memurlara devredildi. Kayyum politikaları, çiftçiye değil talimata hizmet ediyor. Bu birlikler artık çözüm değil sorun üretiyor.
Tarım Bakanlığı Seyirci Kalmaya Devam Ediyor
Bölgede yaşanan tüm bu sorunlara rağmen Tarım ve Orman Bakanlığı sessizliğini koruyor. Şanlıurfalı çiftçiye ne maddi destek sağlandı, ne de çözüm önerisi sunuldu. Tarım politikaları rafa kaldırıldı.
Çiftçi Hak Ettiği Desteği Alamıyor
Kanunen milli gelirden %1 pay ayrılması gereken tarım sektörüne bu payın yarısı bile verilmiyor. Oysa Türkiye’yi doyuran çiftçi, en az destek gören kesim haline geldi.
GES Projeleri Raflarda Bekliyor
Şanlıurfa’nın güneş potansiyeli yüksek. Baraj gölleri ve sulama kanalları üzerine kurulacak GES (Güneş Enerji Santralleri) projeleriyle bölgenin tüm enerji ihtiyacı karşılanabilir. Ancak bu yönde hiçbir adım atılmadı.
Planlama Yok, Zararı Çiftçi Ödüyor
Tarım Bakanlığı ne ekileceğine dair yönlendirme yapmadığı gibi fiyat politikasında da sessiz. Mezopotamya’nın en verimli toprakları, plansızlık yüzünden kaderine terk ediliyor.
Toplulaştırma ve Drenaj Çalışmaları Sorun Kaynağı Oldu
23 yıldır tamamlanamayan arazi toplulaştırma ve drenaj projeleri, köylerde huzursuzluk yaratıyor. Anlaşmazlıklar artarken, bazı yerlerde kan davaları yeniden alevleniyor.
Kırsalda Yaşam Zorlaştı
Köylerde konut yapmak isteyen çiftçiler, rezerv alan bulunmaması nedeniyle bürokrasiyle boğuşuyor. Belediye hizmetlerine erişim yok, yaşam şartları her geçen gün kötüleşiyor.
Urfa Fıstığı Üreticisinin Alın Teri Boşa Gitti
Fıstık fiyatları 220 TL’den 500 TL’ye çıksa da, ürününü sezon başında elden çıkaran üretici kazançtan pay alamadı. Taban fiyat geç açıklandı, TMO alım yapmadı, lisanslı depoculuk talepleri yanıtsız kaldı.
Sonuç ve Talepler:
Çiftçilere hasat kayıplarına karşı acil maddi destek sağlanmalı.
Tarım politikaları bölgeye özel olarak yeniden planlanmalı.
Elektrik kesintileri durdurulmalı, GES projeleri hayata geçirilmelidir.
TMO ve TARSİM gibi kurumlar çiftçiden yana hareket etmelidir.
Tarım Bakanlığı sahaya inmeli, üreticinin sorunlarına yerinde çözüm üretmelidir.
HABER: İBRAHİM UYGUR
