Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 26 Aralık 2025’te yayımladığı Bitkisel Üretim İstatistikleri, 2025 yılında Türkiye’nin bitkisel üretiminde dikkat çekici bir gerilemeye işaret etti. Verilere göre toplam üretim, tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde yüzde 9 azalarak 68,1 milyon tona, sebzelerde yüzde 0,9 düşüşle 33,3 milyon tona geriledi. Meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde ise üretim yüzde 30,9 gibi yüksek bir oranla düşerek 19,6 milyon ton oldu.
Verileri değerlendiren Marmara Üniversitesi Finansal Bilimler Fakültesi Bankacılık Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gökhan Işıl, özellikle temel gıda ürünlerindeki düşüşün kritik olduğuna dikkat çekti. Tahıl grubunda buğday üretiminin yüzde 13,7 azalarak 17,9 milyon tona, arpa üretiminin ise yüzde 25,9 düşüşle 6 milyon tona gerilediğini belirten Işıl, mısır üretiminin yüzde 4,9 artışla 8,5 milyon tona yükselmesinin sınırlı sayıdaki olumlu gelişmelerden biri olduğunu ifade etti.
Meyve grubunda ise elma üretiminin yüzde 48,3, şeftalinin yüzde 46,1 ve kirazın yüzde 70,6 oranında azalmasının dikkat çektiğini vurgulayan Işıl, turunçgillerde mandalinada yüzde 5,8’lik artışa karşın limonda yüzde 34,4’lük düşüş yaşandığını kaydetti. Sert kabuklu meyvelerden Antep fıstığında ise üretimin yüzde 61,5 oranında gerilediği belirtildi.
Doç. Dr. Işıl, 2025 yılı verilerinin tarımsal arz güvenliği açısından kritik bir tablo ortaya koyduğunu belirterek, “Özellikle buğday ve meyve grubundaki üretim kayıpları, önümüzdeki dönemde gıda fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskının temel nedenlerinden biri olabilir. İhraç potansiyeli yüksek ürünlerdeki rekolte kayıpları ise dış ticaret dengesi açısından yakından izlenmelidir” değerlendirmesinde bulundu.
Işıl, verilerin iklim koşulları ve üretim planlamasının tarımsal çıktı üzerindeki belirleyici etkisini bir kez daha ortaya koyduğunu vurgulayarak, sürdürülebilir arz için yeni tarım stratejilerinin önemine işaret etti.
Hibya Haber Ajansı
