Haber: İbrahim Uygur
Suriye’de son 24 saatte diplomasi, güvenlik, ekonomi ve iç siyasette dikkat çeken gelişmeler yaşandı. Gündemin ilk sırasında ise İsrail’in İdlib’deki Ebu el-Zuhur Hava Üssü’ne yönelik saldırısının ardından Ankara ile Tel Aviv arasında yükselen tansiyon yer aldı.
İsrail’in 18 Ağustos’ta Suriye’nin kuzeybatısındaki Ebu el-Zuhur Hava Üssü’nü vurmasının ardından tartışma büyürken, İsrail saldırıyı Türkiye’nin bölgedeki olası askeri varlığına ilişkin güvenlik gerekçeleriyle savundu. Ankara ise İsrail’in iddialarını reddetti ve saldırıyı Suriye’nin egemenliğine yönelik kabul edilemez bir müdahale olarak değerlendirdi. Reuters’ın aktardığına göre ABD, Türkiye, İsrail ve Suriye arasında gerilimi azaltmaya yönelik bir mekanizmanın güçlendirilmesi için girişim yürütüyor. (Reuters)
İSRAİL’DEN TÜRKİYE’YE SURİYE UYARISI
İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, Türkiye’nin Suriye’deki faaliyetleri konusunda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a yönelik sert ifadeler kullandı. İsrail tarafı, Türkiye’nin Suriye’deki askeri etkisinin artmasını kendi güvenliği açısından tehdit olarak gördüğünü savunuyor.
Ankara ise İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırılarının bölgesel istikrarı bozduğunu belirterek, Suriye hükümetiyle iş birliğinin sürdürüleceğini açıkladı. ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack da Ebu el-Zuhur saldırısını “gereksiz bir tırmanma” olarak nitelendirirken, Washington taraflar arasında çatışmayı önleyecek iletişim mekanizmasının geliştirilmesi üzerinde çalışıyor. (Reuters)
ŞAM: TÜRKİYE’NİN SURİYE’DE ÜS KURMA PLANI YOK
Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan eş-Şeybani, Ebu el-Zuhur Hava Üssü konusunda İsrail’in ortaya attığı iddiaların aksine, Türkiye’nin bölgede kalıcı bir askeri üs kurma ya da Türk askerlerini buraya konuşlandırma planının bulunmadığını söyledi.
Suriye tarafına göre Türk askeri yetkilileri üsse daha önce ziyaret gerçekleştirdi ancak bu ziyaretin askeri eğitim, uzmanlık paylaşımı ve mevcut iş birliği kapsamında olduğu belirtildi. Türkiye Milli Savunma Bakanlığı da saldırı sırasında bölgede Türk askeri heyeti bulunmadığını açıkladı. (Reuters)
KÜRT YÖNETİMİNDEN ŞAM MESAJI
Suriye’de bir diğer önemli başlık ise Şam ile Kürt güçleri arasındaki entegrasyon süreci oldu.
Kürt güçlerinin lideri Mazlum Abdi, bugün yaptığı açıklamada Kürt yönetiminin Suriye devlet kurumlarıyla entegrasyonunun tamamlandığını söyledi. Bu açıklama, ülkenin kuzeydoğusundaki siyasi ve askeri yapılanmanın Şam yönetimiyle bütünleştirilmesi açısından önemli bir mesaj olarak değerlendiriliyor. (Al Arabiya English)
Öte yandan Haseke’de kent girişleri ve meydanlarda bulunan SDG ve bazı Kürt siyasi yapılarına ait bayrakların kaldırıldığına ilişkin gelişmeler de Suriye gündeminde yer aldı. Bu durum, bölgede devlet kurumlarının ve merkezi yönetimin görünürlüğünün artırılması yönündeki sürecin yeni bir aşamaya girdiği şeklinde yorumlandı. (الجزيرة نت)
ŞAM-İSLAMABAD HATTINDA YENİ DÖNEM
Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan eş-Şeybani’nin Pakistan ziyareti de son 24 saatin önemli diplomatik gelişmelerinden biri oldu.
Şeybani, Pakistanlı mevkidaşı İshak Dar ile görüşürken, iki ülke arasında bölgesel ve uluslararası gelişmeler ele alındı. Suriye Dışişleri Bakanı ayrıca Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile de görüştü.
Pakistan Başbakanı Şerif’in Suriye’nin Golan Tepeleri konusundaki tutumuna destek verdiği ve Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara’yı Pakistan’a davet ettiği bildirildi. (Anadolu Ajansı)
İDLİB’DE YOL ÇALIŞMASINDA İNSANİ KALINTILAR BULUNDU
Suriye Ulusal Kayıplar Kurumu, İdlib’in güney kırsalında Eriha ile İdlib arasındaki yolun genişletilmesi çalışmaları sırasında insan kalıntılarının bulunduğuna ilişkin ihbar üzerine bölgeye ekip gönderdi.
Kurum, uzman ekiplerin ve ilgili makamların koordinasyonuyla kalıntıların bulunduğu alanda inceleme başlatıldığını açıkladı. Olay, savaş yıllarında kaybolan kişilerin akıbetine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirdi. (الوكالة العربية السورية للأنباء – سانا)
SURİYE EKONOMİSİNDE “SURİYE SANAYİSİ” HAMLESİ
Şam yönetimi ekonomik toparlanmayı hızlandırmak amacıyla “Suriye Sanayisi” adlı yeni bir sanayi programını devreye aldı.
Programın temel hedefleri arasında üretimin artırılması, ithalata bağımlılığın azaltılması, ihracatın geliştirilmesi ve istihdam oluşturulması bulunuyor.
Programa dahil olacak işletmeler için ürünlerde en az yüzde 40 yerel içerik veya katma değer şartı getirildi. Programın, savaş nedeniyle üretim kapasitesini kaybeden fabrikaların yeniden çalıştırılması ve mevcut işletmelerin modernizasyonuna destek verilmesi amaçlanıyor. (الجزيرة نت)
RAKKA’DA 1.137 OKUL YENİ EĞİTİM YILINA HAZIRLANIYOR
Suriye’nin Rakka kentinde yeni eğitim-öğretim yılı hazırlıkları da sürüyor.
Suriye resmi haber ajansı SANA, kentte 1.137 okulun yeni eğitim yılına hazırlandığını duyurdu. Eğitim altyapısının yeniden düzenlenmesi, savaş sonrası dönemde kamu hizmetlerinin yeniden ayağa kaldırılması açısından dikkat çekiyor. (الوكالة العربية السورية للأنباء – سانا)
GÜNEY SURİYE’DE İSRAİL GERİLİMİ SÜRÜYOR
İsrail’in Suriye’nin güneyindeki faaliyetleri de gündemdeki yerini koruyor. İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, Güney Suriye’de yaptığı ziyaret sırasında İsrail’in sınır bölgesinde tehdit oluşturabilecek güçlerin yerleşmesine izin vermeyeceği mesajını verdi.
Bu açıklamalar, Şam yönetimi ile İsrail arasında güvenlik anlaşması konusunda devam eden görüşmelerin kırılganlığını ortaya koyarken, Türkiye’nin Suriye’deki rolüyle birlikte İsrail-Türkiye rekabetinin de daha fazla Suriye sahasına yansıması riskini artırıyor. (Al Arabiya English)
SURİYE’NİN GÜNDEMİNDE GÜVENLİK VE YENİDEN YAPILANMA
Son 24 saatlik gelişmeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde Suriye’de aynı anda üç farklı süreç yaşanıyor.
Bir tarafta İsrail ile yaşanan askeri gerilim ve Türkiye’nin Suriye’deki rolü, diğer tarafta Şam yönetimi ile kuzeydoğudaki Kürt güçlerinin entegrasyonu, üçüncü tarafta ise ekonominin, eğitim sisteminin ve devlet kurumlarının yeniden yapılandırılması süreci devam ediyor.
Özellikle Ebu el-Zuhur Hava Üssü saldırısı sonrasında Ankara ile Tel Aviv arasındaki açıklamaların sertleşmesi, Suriye sahasını yalnızca Şam ile İsrail arasındaki bir güvenlik meselesi olmaktan çıkararak Türkiye-İsrail rekabetinin de önemli başlıklarından biri haline getiriyor.
ABD'nin taraflar arasında gerilimi azaltmak için mekanizma oluşturmaya çalışması ise önümüzdeki günlerde Suriye sahasındaki gelişmelerin yalnızca askeri değil, yoğun bir diplomasi trafiğine de sahne olacağına işaret ediyor. (Reuters)
İbrahim Uygur – www.urfadabugun.com
