ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında New York’ta bulunan İran heyetinin kentten ayrılmasını istediği bildirildi. Kararın, ABD ile İran arasında yürütülen dolaylı görüşmelerde ilerleme sağlanamamasının ardından alındığı belirtildi.
ABD basınında yer alan bilgilere göre, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin de aralarında bulunduğu İran heyeti, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları sonrasında New York’ta kalarak ABD ile dolaylı müzakereleri sürdürüyordu.
Görüşmelerde özellikle Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, bölgedeki çatışmaların sona erdirilmesi ve İran’ın nükleer programına ilişkin müzakerelerin yeniden başlatılması gibi başlıkların ele alındığı aktarıldı. Katar ise iki ülke arasındaki temaslarda arabulucu rolü üstleniyordu.
Rubio’dan İran heyetine ayrılma talimatı
ABD’li yetkililere dayandırılan bilgilere göre Marco Rubio, görüşmelerde beklenen ilerlemenin sağlanamaması üzerine İran heyetinin New York’tan ayrılmasını istedi.
ABD’nin Birleşmiş Milletler misyonunun, İran’ın BM misyonuna heyetin New York’tan derhal ayrılması gerektiğini bildirdiği belirtildi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve beraberindeki heyetin daha sonra New York’tan Katar’ın başkenti Doha’ya hareket ettiği aktarıldı.
ABD tarafındaki açıklamalarda, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamındaki üst düzey toplantıların sona ermesinin ardından İran heyetinin New York’ta kalması için gerekçe bulunmadığı ifade edildi.
İran tarafı: Ayrılış önceden planlanmıştı
ABD kaynaklarının heyetin Rubio’nun talimatıyla ülkeden ayrıldığını belirtmesine karşın, İran tarafı olayın farklı olduğunu savundu.
İran heyetinden yapılan açıklamalarda, Abbas Arakçi’nin dönüşünün daha önceden planlandığı ve ABD Dışişleri Bakanlığına bu konuda daha önce bilgi verildiği belirtildi. Böylece iki tarafın, heyetin New York’tan ayrılışının gerekçesi konusunda farklı açıklamalar yaptığı görüldü.
Görüşmelerde Hürmüz Boğazı ve nükleer program gündemde
ABD ile İran arasında son dönemde yürütülen dolaylı görüşmelerin merkezinde Hürmüz Boğazı bulunuyor.
İran tarafından daha önce sunulan öneriler arasında boğazın yeniden açılması ve daha kapsamlı müzakerelerin başlatılması yer alırken, ABD tarafı ise olası bir anlaşmanın İran’ın nükleer programına ilişkin düzenlemeleri de içermesi gerektiğini belirtiyor.
Katar’ın arabuluculuğunda temasların New York’taki gelişmelerin ardından da devam ettiği bildiriliyor.
7 günlük öneri yeniden gündemde
İran’ın sunduğu son önerilerden birinin, güven artırıcı adımlar kapsamında 7 günlük bir plan içerdiği bildirildi.
Reuters’ın aktardığı bilgilere göre İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Katar üzerinden ABD’nin öneriye ilişkin yanıtını aldı. Planın Hürmüz Boğazı’ndaki deniz ulaşımının normalleşmesi ve iki ülke arasındaki diplomatik sürecin yeniden ilerletilmesine yönelik adımlar içerdiği belirtildi.
ABD ile İran arasındaki görüşmelerin bundan sonraki aşamasında özellikle Hürmüz Boğazı, nükleer program, yaptırımlar ve tarafların atacağı adımların sıralaması konusunda uzlaşma aranması bekleniyor.
Bölgede diplomatik temaslar sürerken, New York’taki son gelişme Washington ile Tahran arasındaki görüşmelerin ne kadar hassas bir aşamada olduğunu bir kez daha ortaya koydu.
HABER: GAZETECİ İBRAHİM UYGUR
