KADIN
Giriş Tarihi : 12-01-2014 15:45   Güncelleme : 12-01-2014 15:45

Suriye’deki savaş insanlık adına tam bir çöküş

Suriye’de Mart 2011’de başlayan çatışmalar devam ederken, ülke geçen süre içerisinde ekonomik, eğitimsel, sağlık ve sosyal açıdan tam bir çöküntü yaşadı. Suriye Politik Araştırmalar Merkezi (SCPR)’in Birleşmiş Milletler Gıda Programı (UNWFP) ve Kalkınma Programı (UNDP) ile işbirliği halinde hazırladığı rapor çöküşü gözler önüne seriyor.

Suriye’deki savaş insanlık adına tam bir çöküş

SCPR raporuna göre, Suriye’de 2011 yılından bu yana süren çatışmalar nedeniyle ülke ekonomisi en az 103 milyar dolar kayba uğradı. Bu rakam 2010’da 60 milyar dolar olan milli gelirin yüzde 174’üne denk geliyor. Ülkenin milli geliri 2013 Haziran ayına kadar 48 milyar dolarlık bir kayıp yaşadı. Sadece 2013’ün ilk 6 ayındaki ulusal gelir düşüşü 18 milyar dolar ile yüzde 36 civarında oldu.

 

Ekonomideki çöküşe rağmen Suriye’deki askeri harcamalar ise büyük artış gösterdi. Savaşın başladığı 2011 yılında 951 milyon dolar olan askeri harcamalar 2012’de 3,2 milyar dolara ulaştı. 2013’ün ilk 6 ayındaki askeri harcamalar ise 1,3 milyar dolarış aştı.

 

SANAYİ ÇÖKTÜ, TARIM BAŞLICA EKONOMİK SEKTÖR

 

Çatışmalar neticesinde sanayinin yok olma aşamasına gelmesiyle birlikte, milli gelirde tarımın payı da artarak yüzde 54 civarına yükseldi. Ancak çatışmalar nedeniyle tarım üretimi de her geçen sene büyük oranda düştü. 

 

Savaş hali nedeniyle Haziran 2013’e kadar olan sermaye kaybı 50 milyar doları bulurken, sanayi ağır darbe aldı. Sanayi üretimi 2012’de yüzde 70 gerilerken, bu oran 2013’ün ilk çeyreğinde yüzde 12,8, ikinci çeyreğinde ise bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 23,3 geriledi.

 

Ülkedeki petrol sektörü 2012 yılında yüzde 49 oranında gerilerken, 2013’ün ilk çeyreğinde ise 2012’nin aynı dönemine oranla yüzde 71’lik, ikinci çeyreğinde ise yüzde 88’lik bir düşüş gerçekleştirdi. Sadece 2013’ün ilk ve ikinci çeyreğindeki günlük petrol üretimi 47 bin varilden 18 bine varile kadar indi.

 

Savaş nedeniyle Suriye’nin 2010 yılında milli gelire oranı yüzde 23 olan kamu borçları ise 2013’de milli gelirin yüzde 73’üne ulaştı. Ülkedeki döviz rezervleri ise 18-20 milyar dolardan 9 milyar dolara kadar geriledi.

 

İŞSİZLİK YÜZDE 10’LARDAN YÜZDE 50-60’LARA ÇIKTI

 

Ekonomisinin çökme noktasına gelmesiyle Suriye’deki işsizlik oranları da büyük artış gösterdi. 2011’den bu yana en az 2,3 milyonluk istihdam kaybı yaşanan ülkedeki işsizlik fazladan 10 milyon kişinin hayatını olumsuz etkiledi. SCPR’e göre, Suriye’de mevcut işsizlik oranı yüzde 50’ler civarında. Kimi kuruluşlara göre ise bu oran yüzde 60 civarında. Ülkedeki savaşın başladığı 2011 yılında işsizlik oranı yüzde 10 ila 15 arasında seyrederken, yüzde 25 olan Arap ülkeleri ortalamasını yarısı düzeyindeydi.

 

YOKSULLUK YÜZDE 36’DAN YÜZDE 80’LERE ÇIKTI

 

Ülkede yoksulluk sınırı altında yaşayanların toplam nüfusa oranı ise yüzde 50 ila 80 arasında değiştiği tahmin ediliyor. 2011’den bu yana yoksulluk sınırının altına düşenlerin sayısının 7,9 milyonluk bir artış gösterdiği ve bunlardan 4,4 milyonunun ise ağır yoksulluk koşullarına mahkum olduğu hesaplanıyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, iç savaştan önce yoksulluk üst ve alt sınırı arasında yaşayanların sayısı 7,4 milyon ile toplam nüfusun yüzde 36’ını oluşturuyordu.

 

Ülkedeki buğday üretiminin düşmesinin de yoksulluğu giderek ağırlaştırdığı düşünülüyor. En son 2012’de 4,5 milyon ton olan buğday üretiminin 2013’te 2,4 milyona gerilediği de tahmin ediliyor.

 

Yoksulluk oranını arttıran bir diğer etken ise ortalama ücretlerin krizin başladığı 2011’den bu yana 255 dolar civarından 150 dolara gerilemesi oldu.

 

ÇOCUKLARIN YÜZDE 50’Sİ OKULA GİDEMİYOR

 

Suriye’deki iç savaşın vurduğu bir diğer alan ise eğitim oldu. SCPR raporuna göre, 2013’ün ilk sömesterinde okula gidebilme oranı yüzde 50 civarında idi. Ülkede 3 bin okul çatışmalardan hasar görmesi nedeniyle kullanılamazken, 700’e yakın okul binası ise yerlerinden edilen kişileri barındırmak için kullanılıyor.

 

4 BİN KİŞİYE BİR DOKTOR DÜŞÜYOR

 

Çatışmaların vurduğu bir diğer alan olan sağlıkta da yıkım gözden kaçmıyor. 2010 yılında her 661 kişiye bir doktorun düştüğü Suriye’de Haziran 2013’de ise 4 bin kişiye bir doktor bulunuyordu. Çatışmalar nedeniyle yüzlerce sağlık ocağı, klinik ve dispanserin yanı sıra onlarca hastane ya hasar gördü ya da hizmet dışı kaldı.

 

 

SCPR raporuna göre iç savaşın sosyal boyuttaki etkileri de ağır oldu. Suriye nüfusunun yüzde 37’si evlerini terketmek zorunda kalırken, milyonlarcası ülkeyi terketti. Lübnan, Ürdün ve Türkiye gibi komşu ülkelere sığınan mültecilerin sayısının 1,7 milyonu geçtiği belirtilen raporda, 1,4 milyona yakın kişinin Kanada, ABD, Fransa gibi batılı ülkelere göç ettiği kaydedildi. 4,8 Suriyeli ise (nüfusun yüzde 20’si) ülke toprakları içindeki başka alanlara göç etti.