Ham petrol ihracatı bir önceki aya göre yüzde 60 artarak rekor kırdı

Pusula Yatırım tarafından yayımlanan yurt dışı piyasalar günlük bülteninde şu başlıklar öne çıktı:

ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’ın Hürmüz Boğazı’nda devriye gezen bir Amerikan helikopterini düşürdüğünü sosyal medyada açıklayarak misilleme sözü vermesi, Ortadoğu’da barış umutlarını gölgeledi. Bu gerilim dalgasıyla birlikte korku endeksi VIX, 7 Nisan’dan bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Tüm bu baskılara rağmen, yarı iletken endeksinin yıl başından bu yana halen yüzde 78,7 artıda seyrettiği görüldü.

Cuma günü açıklanan güçlü istihdam verisinin Fed’in bu yıl faiz artıracağı yönündeki beklentileri güçlendirdiği bu süreçte yatırımcılar, bugün açıklanacak ve enerji maliyetlerinin etkisini gösterecek olan mayıs ayı tüketici fiyat verileri öncesinde temkinli duruşunu koruyor. Öte yandan cuma günü gerçekleşecek olan; 1,75 trilyon dolar değerleme hedefi ve 75 milyar dolar fon toplama gayesiyle tarihin en büyük halka arzı olmaya hazırlanan SpaceX’in piyasaya çıkışı, piyasa hacminin 20 günlük ortalama olan 20 milyar lotu aşarak 24,77 milyar hisseye ulaştığı ABD piyasalarında yüksek oynaklık riskini beraberinde getiriyor.

Amerika Birleşik Devletleri’nin dış ticaret açığı, nisan ayında bir önceki aya göre yüzde 1,2 oranında daralarak 55,9 milyar dolara geriledi ve anketlerdeki 56,1 milyar dolarlık medyan beklentinin altında kaldı. İran savaşı ve Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasıyla tırmanan petrol fiyatları karşısında ABD’li üreticilerin arz açığını kapatma hamlesiyle ham petrol ihracatı bir önceki aya göre yüzde 60 artarak tarihi rekor seviyeye ulaştı. Bu sayede nisan ayında toplam ihracat yüzde 2,6 değer kazandı.

İhracatta yaşanan bu artış, veri merkezlerinin kurulumu için yoğun şekilde tedarik edilen bilgisayar, telekomünikasyon ekipmanları ve yarı iletken ithalatının yıllık yüzde 83 fırlamasıyla toplam ithalatta yaşanan yüzde 2,0’lik büyümeyi dengeledi. Donald Trump yönetiminin 2025 yılı boyunca getirdiği gümrük tarifelerinin şubat ayında Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesinin ardından, 60 ticari ortağa yönelik en az yüzde 10 oranında yeni vergi tekliflerinin sunulması ve savaş kaynaklı fiyat artışları beklentisi, ABD’li şirketlerin geleceğe yönelik yoğun bir mal stoklama eğilimine girmesine yol açtı.

Çin’de nisan ayındaki yüzde 2,8 seviyesinden mayısta beklentiler doğrultusunda yüzde 3,9’a ivmelenen Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve yıllık yüzde 1,2’de sabit kalarak son sekiz aydır pozitif bölgede seyreden Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verileri, ülke ekonomisinin deflasyondan düşük enflasyon ortamına geçişini ve reflasyon trendinin kemikleştiğini teyit etti.

İran savaşı kaynaklı yüksek petrol fiyatlarının etkisiyle ulaştırma yakıtlarının yıllık yüzde 21,1 artması ve ham madde maliyetlerinin yüzde 9,2’ye ulaşarak çift hanelere yaklaşması üretici fiyatlarını yukarı taşıdı. Bu enflasyonist baskı; yıllık yüzde -1,7’ye gerileyen gıda fiyatları ve gayrimenkul sektöründeki dip arayışı nedeniyle yıllık yüzde -0,6 düşen kira endeksiyle dengelendi. Üretim maliyetlerindeki artışın, düşük kar marjıyla çalışan üreticiler tarafından tüketiciye yansıtılma eğilimi bulunmasına karşılık; yüksek genç işsizliği ve yapay zeka alanındaki gelişmelerin tetiklediği istihdam kaygıları sebebiyle işçilerin ücret pazarlığı gücünün zayıf kalması, bir ücret-fiyat sarmalının oluşma ihtimalini bu yıl için sınırlıyor.