Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Geleceğe Miras Projesi kapsamında Aspendos Antik Kenti'nde yürütülen kazılarda, Roma İmparatorluk Dönemi'ne ait yaklaşık 1.800 yıllık önemli bir eser gün yüzüne çıkarıldı.

Sağlık tanrısı Asklepios ile oğlu ve yardımcısı Telesphoros'u birlikte betimleyen yaklaşık 2,20 metre yüksekliğindeki mermer heykel grubu, antik kentte sağlık ve şifa kültlerinin varlığına ilişkin yeni veriler ortaya koydu.

Kazı çalışmaları sırasında bulunan eser, Tiyatro Caddesi üzerindeki Doğu Meydanı'nın batı cephesinde yer alan Anıtsal Kapı'nın kuzey kanadına ait yıkıntılar arasında ortaya çıkarıldı. MS 2. yüzyılın son çeyreğine tarihlenen heykel grubu; sanatsal özellikleri, ayrıntılı işçiliği ve hastalığın tedavisinden tam iyileşmeye kadar uzanan süreci anlatan ikonografik yapısıyla dikkat çekiyor.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, keşfi sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla duyurdu.

Ersoy paylaşımında, "Aspendos'ta şifanın yaklaşık 1.800 yıllık sembolü gün yüzüne çıktı! Geleceğe Miras Projemiz kapsamında Antik kentte yürüttüğümüz kazı çalışmalarında, sağlık tanrısı Asklepios ile oğlu ve yardımcısı Telesphoros'un birlikte betimlendiği 2,20 metre boyundaki mermer heykel grubuna ulaştık. Roma İmparatorluk Dönemi'ne ait eser, Tiyatro Caddesi üzerindeki Doğu Meydanı'nın batı cephesinde yer alan Anıtsal Kapı'nın kuzey kanadına ait yıkıntılar arasında bulundu." dedi.

Bakan Ersoy, heykelin dönemin sanat anlayışını yansıttığını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:

"MS 2. yüzyılın son çeyreğine tarihlenen heykel grubu; figürlerin duruşu, himationun kıvrım düzeni, Asklepios'un yüz tipi ile saç ve sakalındaki yoğun işçilikle dönemin heykeltıraşlık anlayışını yansıtıyor."

Antik Çağ'da Asklepios'un hekimliği, tedaviyi ve sağlığın korunmasını temsil ettiğini hatırlatan Ersoy, uzun ve kapüşonlu giysisiyle tasvir edilen Telesphoros'un ise tedavinin tamamlanmasını, iyileşmeyi ve nekahet dönemini simgelediğini ifade etti.

Bakan Ersoy, "Bu nedenle eser, hastalığın tedavisinden kişinin bütünüyle iyileşmesine uzanan şifa sürecini bütüncül biçimde anlatan güçlü bir sembol niteliği taşıyor. Aspendos'un sağlık kültlerine, inanç dünyasına ve toplumsal yaşamına yeni veriler sunan bu önemli keşif dolayısıyla Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğümüze, kazı heyetimize ve emeği geçen tüm çalışma arkadaşlarımıza teşekkür ediyorum." ifadelerini kullandı.

Heykel grubunun ana figürü olan Asklepios, ayakta ve cepheden, olgun yaşta, uzun ve gür saçlı, sakallı bir erkek olarak tasvir edildi.

Figür, vücut ağırlığını sol bacağı üzerine verirken sağ bacağını hafif bükerek öne ve yana uzatıyor. Üst gövdesi büyük ölçüde çıplak bırakılan Asklepios'un himationu sol omzundan geçirilerek bel ve bacaklarının çevresinde yoğun kıvrımlar oluşturacak şekilde düzenlenmiş durumda. Sol eliyle himation kıvrımlarını kavrayan tanrının büyük bölümü günümüze ulaşmayan sağ kolunun ise en önemli simgesi olan yılan sarılı asaya dayanacak biçimde tasarlandığı belirlendi.

Olgun, sakallı ve ağırbaşlı yüz ifadesi, Asklepios'un Roma Dönemi'ndeki yerleşik ikonografik özelliklerini yansıtıyor.

Asklepios'un sol ayağının önünde, ana figüre göre oldukça küçük ölçülerde tasvir edilen Telesphoros ise çocuk görünümünde betimlendi.

Vücudunu tamamen örten uzun ve kapüşonlu giysisiyle tanınan figürün anatomik ayrıntıları büyük ölçüde gizlenirken, bu giysi ona sütunumsu bir görünüm kazandırıyor.

Antik Çağ inancında Asklepios hekimliği, tedaviyi ve sağlığın korunmasını temsil ederken, oğlu ve yardımcısı Telesphoros tedavi sürecinin başarıyla tamamlanmasını, iyileşmeyi ve nekahet dönemini simgeliyordu.

İki figürün aynı kompozisyonda yer alması, sağlık kavramının yalnızca tedaviyle sınırlı kalmadığını; hastalığın iyileşme sürecinin de kutsal bir bütün olarak değerlendirildiğini ortaya koyuyor.

Heykel grubunun Doğu Meydanı ile bağlantılı Anıtsal Kapı'nın yıkıntıları arasında bulunması, eserin antik dönemde kentin kamusal ve törensel açıdan büyük önem taşıyan bir bölümünde sergilendiğini gösteriyor.

Arkeologlara göre buluntu, Roma Dönemi Aspendos'unda Asklepios kültünün varlığını ve sağlık inancının kent yaşamındaki güçlü yerini belgeleyen önemli arkeolojik veriler arasında bulunuyor.

Asklepios'un Telesphoros ile birlikte tasvir edilmesi, tedavi ve iyileşme kavramlarının kentte gelişmiş bir ikonografik anlayışla ele alındığını da ortaya koyuyor.

Heykel grubunda figürlerin duruşu, himationun kıvrım düzeni ile Asklepios'un yüz tipi, saç ve sakalındaki yoğun matkap işçiliği Roma Dönemi heykeltıraşlığının karakteristik özelliklerini yansıtıyor.

Yaklaşık 1.800 yıllık Asklepios ve Telesphoros heykel grubu, sanatsal değerinin yanı sıra Aspendos'un dinsel, toplumsal ve kamusal yaşamının birlikte değerlendirilmesine imkân sağlayan en önemli arkeolojik keşiflerden biri olarak değerlendiriliyor.

 

Hibya Haber Ajansı